د پښتو تر ټولو لوی عدد کوم دی؟

د عينکو تر کونج يې اول ماته وکتل او بيا يې مخ را واړوی او ويې ويل: « ځوانه خبر يې چي په پښتو کي تر ټولو لوی عدد کوم دی؟»

چټک، ارزانه، خو بې کفايته ژورناليزم (دريمه برخه)

يادونه: د دغې ليکنې مقصد په ټوليزه توګه ټوله ژورنالستان غېرمسلکي او يا بې کفايته بلل ندی. د ليکنې مقصد و يوه شخص يا ادارې ته سپکاوی کول هم ندی، بلکه ليکوال (چي پخپله هم ژورنالست دی) غواړي د دغې ليکنې په مرسته د افغانستان په هکله د ژورناليزم په نوم بعضي منفي بېلګي لوستونکو ته ور وپېژني.


د لوېديځوالو اماتورانو جنت، افغانستان

په افغانستان کي په کار بوختي زياتره غېر دولتي بهرنۍ مؤسسې داسي بهرني «کارپوهان» په دندو ګماري، چي په خپلو هيوادونو کي ورته د کار کولو ښه چانسونه نه وي برابر. پدغو کي زيات داسي کسان وي چي د خپل هيواد د کار په بازار کي د خپلو ټيټو وړتياؤ له کبله د سيالۍ وړ نه وي. دا هغه يو حقيقت دی چي پر افغانستان د بهرنيو ځواکونو د بريد وروسته د «بيارغونې» سره سر او کار لرونکو افغانانو ته ښه جوت دی. له بده مرغه د افغانستان په هکله د خبر ورکوونکو رسنيو د يو شمېر «ژورنالستانو» مسلکي وړتياوي هم يا خو ډيري ټيټي وي او يا له سره دغه کسان ژورنالستان نه وي. ګڼ شمېر داسي بهرني ژورنالستان هم سته چي د زدکړو او تجربې پر اساس رسېدلي مسلکيان وي، خو د ژورناليزم د بېطرفۍ اصول تر پښو لاندي کوي او يوې ځانګړي افغان ضد اجندا لپاره کار کوي.

پداسي حال کي چي د افغانستان موضوع د کلنو په اوږدو کي توده په توده پاته ده، يو شمېر مسلکي او غېرمسلکي بهرنيانو او کورنيو «ژورنالستانو» د موقع څخه په استفاده سره ځان ته د افغانستان د موضوع له طريقه د مادي ګټو پورته کولو مواقع برابري کړي دي. که د افغانستان په هکله «تلويزيوني راپورتاژ» وي او که «خبري مطلب» د هر ډول ناوړو او غېر مسلکي بېلګو کمښت پکښي نسته.

تمثيل سوې ډرامه که مستند فلم

که څه هم منفي بېلګي زښتي زياتي دي، خو دلته د جرنې مېن پيکچرز په نوم يوه معلوماتي فلم جوړونکي شرکت د يوه «مستند فلم» بېلګه يادوم، چي قدرمن لوستونکي يې پر يوټيوب کتلای سي:
http://www.youtube.com/watch?v=u-yi_lBQNEs
د دغه فلم د کتو وروسته د ويلو لپاره زيات څه نه پاتي کيږي. دغه فلم په تلويزيونونو د يوه مستند فلم په نوم خرڅ سوی دی، خو په اصل کي پکښي نيوي فیصده برخي تمثيلي دي. د دغه فلم جوړونکي هڅه کړې ده چي ټول کتونکي تېرباسي او ورته په غېرمسلکي توګه تمثيل سوې ډرامه د مستند فلم په نوم وړاندي کړي. د فلم د پېل څخه څه باندي درې دقيقې وروسته «د طالبانو يو قومندان» ښودل کيږي چي په دري ژبه خبري کوي، او په پوره توګه د «اوور ايکټينګ» يا غېر ضروري انتهايي تمثيل څخه کار اخلي. په همدې ډول په اومه دقيقه او يويشتمه ثانيه کي يو کس د سړي تښتوونکي په توګه معرفي کيږي چي جعلي ورېښتان يې پرسر کړي او له ورايه څرګنديږي چي سړی تښتوونکی نه بلکه يو غېرمسلکي تمثيلګر دی.

ياد «مستند فلم» يوازنۍ بېلګه نده چي د افغانستان په هکله د لوېديځو رسنيو غېرمسلکي چلند په ګوته کوي. پدغو کي په تمثيلي توګه بعضي ښه او بعضي لږ ښه جوړ کړل سوي وي، خو اکثرا يې موخه يوه وي: هغه دا چي پيسې په وګټي او پکښي د افغانستان هغه انځور وښيي چي د لوېديځ په ګټه وي او نه يو حقيقي انځور.

زما يو افغان ملګری چي ژورنالست دی او په المان کي ژوند کوي، يوه په زړه پوري کيسه يې راته وکړه. هغه وايي چي د يوه الماني فلم جوړونکي شرکت لخوا وګومارل سو چي د يوه «مستند» فلم لپاره اخيستل سوي صحنې د دري او پښتو څخه و الماني ژبي ته وژباړي. دی وايي چي په مستند فلم کي د يوې «کونډي» انځور اخيستل سوی ؤ چي په کابل کي ژوند کوي. د هغه په وينا په فلم کي ويل سوي چي د دغې ښځي مېړه « طالبانو وژلی او دا اوس په کابل کي يوازي ژوند کوي.» په يوه صحنه کي المانی ژورنالست د «کونډي» ښځي کور ته ورځي چي د کابل په زاړه ښار کي يو زوړ کور وي. پداسي حال کي چي پدغه تقريبا نړېدلي او کچه کور کي دغه افغانه مېرمنه خپل داستان اوروي نو ماشوم يې راځي او په دري ورته وايي « مادر، تشناب اين خانه کجا است.» معنی دا چي دغه ښځه له سره پدغه کور کي نه اوسېدله بلکه د ژورنالست د تېر ايستلو لپاره يې ښايي چا ته پيسې ورکړي وې چي کور يې وکاروي او يا هم «ژورنالست» پخپله دغه ډرامه جوړه کړې وه.

خو د لوېديځوالو «ژورنالستانو» لخوا د افغانستان په هکله داسي مستند فلمونه هم سته چي تمثيل سوي وي، خو په زښت زيات مهارت سره. د دې لپاره د يوه اېوارډيافته «مستند فلم» بېلګه يادولای سم چي په دومره مهارت جوړ سوی دی چي څوک حيران ورته ځي. خو زما د ارزونې او معلوماتو پر اساس دغه هم مستند فلم نه بلکه يوه ډرامه ده. قدرمن لوستونکي کولای سي چي دغه فلم هم پر يوټيوب د لاندني لينک په مرسته وګوري:
http://www.youtube.com/watch?v=YZhtrsk4L6w
http://www.youtube.com/watch?v=33_wxkGZDDY

پدغه «مستند فلم» کي  چي د يوه اېراني الاصله «ژورنالست» لخوا جوړ سوی، ښودل سوي چي يوه ځوانه پښتنه انجلۍ د خپل «پښتون» او سپين ږري سړي څخه تښتېدلې ده او ورڅخه طلاق غواړي. د دې تر څنګ ښودل سوي چي د انجلې پلندر خپله کشره لور په پنځوسو پسونو (مږو) پلورلې ده او پخپله د انجلۍ مور هم په لس کلنۍ «پلورل» سوې وه او داسي نور...

ما پخپله يو وخت د يوې المانۍ ژورنالستي لپاره د يوه مستند فلم دري او پښتو صحنې په الماني ژبه ژباړلي وې. دغه فلم په پاکستان کي د افغان کډوالو پر ستونزو جوړ سوی ؤ چي مرکزي کردار يې يوه افغانه پښتنه کونډه وه چي زوی يې په روغتون کي بستر وي. دغه ښځه وايي چي کونډه ده او دا چي يو زوی او يوه ۱۳ کلنه لور لري. په دغه مستند فلم کي يو افغان سړی هم ښودل سوی چي د افغان مهاجرو په کمپ کي کوچنی دوکان لري او د هغه په مرسته خپلې دوې ماينې او خپله کونډه ورېنداره ساتي... په زړه پوري خبره دلته دا ده چي په الماني مستند فلم کي ښودل سوې پښتنه کونډه، هغه مېرمن ده چي د ايراني لخوا جوړ کړل سوي مستند فلم کي د تښتېدلي انجلۍ مور ده. ياني ښځه يوه ده، فلمونه بېل او موضوعګاني بېلي دي. د دې څخه زه دا نتيجه اخلم چي دغه دواړه مستند فلمونه رشتيا ندي.

پر دې څوک سترګي نسي پټولای چي په افغانستان کي يو شمېر ستونزي موجودي دي، په زياته بيا د ښځو د حقونو په ډګر کي. خو هغه انځور چي په يادو او ورته «مستندو فلمونو» کي ښودل کيږي، هغه د حقيقت اصلي بڼه نده. دا چي د دې ډول څيزونو ښودل څه مقاصد لري، پدغه ليکنه کي نسي څېړل کېدلای او لوستونکي دي پخپله ورباندي قضاوت وکړي.

نور بيا....

د ماشومانو د منظوم او منثور نکلونو وېبپاڼه
www.kochnai.com

د کوچنی ټکی کام د نکلونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2ppNEpJ

د احمدولي اڅکزي د نظمونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2h9CRwc

د ماشومانو له پاره د نظمونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2tfIG1u

د قاموسونه ټکی کام ټول اعلانونه
http://bit.ly/2fZf7dO

د تکراري سوالونو جوابونه
FAQ http://bit.ly/1IZm3uV

د قاموسونه ټکی کام څخه د کار اخيستلو ويډيو
http://bit.ly/2gXsf0v۲۴

وړيا پښتو قاموسونه د اندرويد موبايل له پاره
http://bit.ly/1IFKLAw

د آی فون لپاره هم د پښتو قاموسونو اېپ خپور سو
http://bit.ly/1T2nC0U

«جادو ته ورته» د پښتو قاموسونو پروګرام آنلاين سو
http://bit.ly/2dUVS3U

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
د کاپي کولو په صورت کي د دغه ليکنې اصلي لينک او د ليکوال نوم يادول ضروري دي.
Legal Note حقوقي يادونه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

چټک، ارزانه، خو بې کفايته ژورناليزم (دويمه برخه)

افغانستان يوه دوامداره توده موضوع

د افغانستان موضوع د هغو په سلګونو مليونو لوېديځوالو لپاره په زړه پوري او پسله زياتو کلنو لا هم مهمه او توده ده، چي د هيواد عسکر يې په افغانستان کي په جګړه بوخت دي. خو زيات وختونه تر سترګو کيږي چي د دغو هيوادونو وګړو ته د خپلو رسنيو لخوا يو جانبه معلومات ورکول کيږي. زياتره وختونه د افغانستان په هکله د موضوعاتو تعين او بيا د معلوماتو د وړاندي کولو طرز او ترتيب داسي ټاکل سوی وي چي په افغانستان کي د دغه ښکېل لوېديځ هيواد د پاليسۍ څخه د دفاع کولو لپاره کارول کېدلای سي.

په ګڼ شمېر دغو هيوادونو کي ولسي خلک نور د افغانستان د جګړې څخه په تنګ سوي دي او پدې ندي خوښ چي عسکر يې په افغانستان کي پاتي سي او يا دا چي په افغانستان کي لا زياتي پيسې ولګوي. د دا ډول فکر کوونکو انسانانو د فکر اړولو لپاره پدغو هيوادونو کي د افغانستان په هکله داسي يو جانبه او غېر متوازن معلومات خپرول کيږي چي د ژورناليزم د اصولو سره نه وي برابر.

انتخاب او مانيپولېشن

د افغانستان په هکله د خبرونو لړۍ ډېره چټکه او دوامداره وي. پدې ښايي هغه لوستونکي بهتره خبر وي چي د خبرونو سره يې په مسلکي توګه سر و کار وي. د دغو ګڼ شمېر خبرونو څخه د ځانګړو خبرونو او موضوعاتو انتخاب د لوېديځو رسنيو هغه لومړۍ موقع وي چي خپله پټه پاليسي پلي کړي. د دې ترڅنګ د ټاکل سوي خبر يا موضوع په ځانګړې توګه وړاندي کول هغه دويمه موقع وي، چي د اورېدونکو/کتونکو/لوستونکو پر اذهانو د اثر اچولو لپاره په کار اچول کېدلای سي.

زياتره وخت داسي وي چي آژانسونه يو خبر خپور کړي خو په هغه کي نيمګړتياوي او ناسم معلومات هم وي چي بيا وروسته پخپله دغه آژانسونه خپل خبرونه درست کړي او نوي ورژنونه يا بڼي يې خپرې کړي. دا يوه داسي موقع وي چي بعضي رسنۍ د دې څخه فايده پورته کوي تر څو د خلکو پر اذهانو اغېز راولي. دوی د يوه ناسم راپور لومړۍ بڼه په سمدلاسه توګه هغه وخت اخلي کله چي د دوی د پاليسۍ سره سمه وي. خو کله چي همدغه خبر د آژانسونو لخوا درست کړل سي او يا يې په بله لاره نور پټ اړخونه راڅرګند سي نو دغه رسنۍ د خپل خپور سوي خبر يا مطلب بڼه نه اکټولايز يا نوې کوي. دا هغه وخت چي نوې بڼه يې د دوی د پاليسۍ سره سمه نه وي.

ګمراه کوونکي سرليکونه
د افغانستان په موضوع کي د خلکو پر اذهانو د خپلې خوښې سره سم د اثر کولو لپاره په چاپي مېډيا او انټرنټ کي د داسي عنوانونو څخه کار اخيستل کيږي چي ګمراه کوونکي وي. د بېلګي په توګه د 2012 م کال د اګست په 27 نېټه د المان د اې آر ډي نومي شبکې پر خپله لومړۍ پاڼه دغه خبر خپور کړی:

http://www.tagesschau.de/ausland/afghanistan2898.html
Taliban enthaupten 17 Partygäste
(پښتو ژباړه): طالبانو د يوه محفل د 17 مېلمنو سرونه پرې کړي دي

دا چي پدغه ورځ زما هم د خبرونو د ايډيټر دنده په غاړه وه نو ما دغه خبر پخپله وڅاری. اې آر ډي پر خپله لومړۍ پاڼه دغه مطلب پداسي حال کي خپور کړی چي لا هر څه روښانه نه ول. طالبانو د دغه کار پړه په غاړه نه وه اخيستې او ولايتي چارواکو پدې کار طالبان تورن کړي ول. نو د اصولو له مخي د اې آر ډي د مطلب عنوان ناسم دی. ولي چي نه پکښي څرګنديږي چي دا په اصل کي د چارواکو نقل قول دی. ياني په اصل کي بايد دغه عنوان داسي ليکل سوی وای:
«طالبانو د يوه محفل د 17 مېلمنو سرونه پرې کړي دي»
يا
افغان چارواکي: طالبانو د يوه محفل د 17 مېلمنو سرونه پرې کړي دي
يا
د يوه محفل د 17 مېلمنو د وژل کېدلو پړه پر طالبانو اچول سوې
او یا نور...
خو کوم عنوان چي اې آر ډي کارولی د هغه څخه لوستونکی دا معنی اخلي چي اې آر ډي يا خو پخپله پلټنې کړي او ځان ته يې روښانه او ثابته کړې چي د دغه کار تر شا د طالبانو لاس دی. يا لوستونکی د دې څخه دا معنی اخيستلای سي چي طالبانو دا پړه په غاړه اخيستې ده. نو اوس خو يو کار هم نه ؤ سوی. نه طالبانو پړه په غاړه اخيستې وه او نه هم اې آر ډي پدې هکله پلټنې کړي وې.

کله چي بيا څوک دغه متن تر پايه ولولي نو بيا پکښي راغلي چي چارواکو پر طالبانو د وژنو تور لګولی دی. خو پداسي حال کي چي زيات لوستونکي زيات وخت يوازي د خبرونو عنوانونه لولي نو بايد عنوان هم د اصولو سره سم وي.

د يادولو وړ ده چي طالبانو نه يوازي دا چي د دغي پيښي په تړاو تورونه رد کړي ول، بلکه په يوه اعلان پاڼه کي يې ويلي ول چي د هلمند دغې اړونده سيمي ته يې د پلټنې لپاره خپل خلک لېږلي ول. د طالبانو د هغه وخت د اعلان پاڼي په وينا دوی هيڅ داسي څوک نه کړل پيدا چي د دغي پيښي شاهد اوسېدلي وي او يا دي يې د دغي پيښي په هکله څه اورېدلي يا ليدلي وي. د دوی په وينا دغه پېښه د هلمند د ولايتي استخباراتو لخوا يو درواغ جوړ سوی خبر ؤ او داچي دغه پېښه له سره رامنځ ته سوې نه وه.

اې آر ډي چي د المان يوه لويه رسنۍ ده او پکښي تر 23000 څخه زيات انسانان کار کوي او کلني مصارف يې تر شپږ زرو مليونو (شپږ ملياردو) يورو اوړي ولي د ژورناليزم اصول تر پښو لاندي کوي؟ ايا هغوی مسلکي کسان نه لري او که اړين وسايل نه لري؟ فکر کوم د نړۍ بهترينه او مسلکي ترينه کسان ورته کار کوي. نو دا چي بيا هم د افغانستان په هکله دا ډول غېر مسلکي تېروتني کوي ښايي تر شا يې د افغانستان په هکله د المان د اوسني حکومت اوسنۍ پاليسي وي. ښايي د دې لاري هڅه کيږي چي د المان وګړو ته وښودل سي چي په افغانستان کي د المان د عسکرو شتون څومره مهم او اړين دی.

خو بايد وويل سي چي اې آر ډي يوازنۍ رسنۍ نده چي د افغانستان په هکله په رپورټينګ کي د دا ډول «چلونو» څخه کار اخلي. د افغانستان په هکله په رپورټنګ کي دا ډول بېلګي په زياته بيا د ګمراه کوونکو عنوانونو او سرليکونو بېلګي زښتي زياتي دي.

د دغې لړۍ نوري برخي به ژر پر ليکه سي...

د ماشومانو د منظوم او منثور نکلونو وېبپاڼه
www.kochnai.com

د کوچنی ټکی کام د نکلونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2ppNEpJ

د احمدولي اڅکزي د نظمونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2h9CRwc

د ماشومانو له پاره د نظمونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2tfIG1u

د قاموسونه ټکی کام ټول اعلانونه
http://bit.ly/2fZf7dO

د تکراري سوالونو جوابونه
FAQ http://bit.ly/1IZm3uV

د قاموسونه ټکی کام څخه د کار اخيستلو ويډيو
http://bit.ly/2gXsf0v۲۴

وړيا پښتو قاموسونه د اندرويد موبايل له پاره
http://bit.ly/1IFKLAw

د آی فون لپاره هم د پښتو قاموسونو اېپ خپور سو
http://bit.ly/1T2nC0U

«جادو ته ورته» د پښتو قاموسونو پروګرام آنلاين سو
http://bit.ly/2dUVS3U

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
د کاپي کولو په صورت کي د دغه ليکنې اصلي لينک او د ليکوال نوم يادول ضروري دي.
Legal Note حقوقي يادونه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

دقاموسونوبنسټګر احمد ولي اڅکزي په ویاړ

خبره خوله دې ځایه پیل شوه چې دسپتمبرمیاشتې په اته ویشتمه نیټه ۲۰۱۲زکال زماددواړوزامنو هریو نظیرمحمدسلطانزی اووحیدسلطانزی غبرګ وادونه په خوشحالۍ،پتمنی سره دفرهنګپال حاجي صاحب فضل الرحمن اوشیرعلي خان په سپینه ماڼی کې Event Palast تیرشول اوبیرته خپل کورته راغلو. ددوستانو،خپلوانواوملګروله خوادواده په مناسبت راکړل شوې تحفي دومره ډیرې وې چې دکوټې یوکونج خوورباندې ډګ شو. ټولوته کورودانۍ وایم اومننه کوم . بل سبامودتحفوپه خلاصولو پیل وکړ . په دې ترځ کې مې یوه ناڅاپه په یوه پنډکتاب سترګې ولګیدې . کتاب مې سمدلاسه راواخیست . دکورنۍ غړوراباندې غږکړ:

د اختر په تړاو د پښتو د مشهورو لنډيو ليسټ

خپلو ټولو هيوادوالو ته د کوچني اخترمبارکي وايم. الله دي زموږ تاسو ټولې هغې دعاوي چي د روژې په مبارکه مياشته او په همدې ډول د اختر په لمونځ کي کړي دي، قبولي کړي. الله دي ډېر ژر پر موږ د سولي، وروگلوۍ او اتحاد اختر هم راولي. آمين

د بن بن بازار او کش کاذبک نکل

ويل کيږي چي يو باچا چي بن بن بازار نومېدی د ښو جامو ډېر شوقي ؤ. د جامو مصارف يې دومره زيات ول چي همېشه به مجبوره ؤ چي پر نورو هيوادونو يرغلونه وکړي او شتمنۍ يې لوټ کړي. باچا به د جګړو له لاري لاس ته راغلي غنيمتونه ټوله په خپلو جامو مصرفول خو بيا به يې هم زړه نه قرارېدی. هغه لدې کبله چي باچا د يوه ليري پراته هيواد د بيرغ په هکله اورېدلي ول چي د نړۍ د تر ټولو ښايسته ټکر څخه جوړ سوی دی. د باچا لوی ارمان دا ؤ چي دغه ليري پروت هيواد ونيسي او د هغه د بيرغ څخه ځان ته جامې جوړي کړي.

خو باچا ته د هغه پلار او د هغه پلار ته د هغه نيکه او د هغه نيکه ته د هغه ور نيکه او د هغه ورنيکه ته د هغه تر نيکه وصيت کړی ؤ چي هيڅکله پر هغه ښايسته بيرغ لرونکي هيواد يرغل ونه کړي. باچا ته ويل سوي ول چي د ښايسته بيرغ لرونکي هيواد پر پولو داسي سرلوړي او مغروره ښاپېران پيره کوي چي هيڅکله هم چا ندي مات کړي.

د نکل کار دی چي يوه ورځ يو څو بدشکله دېبان و باچا ته راغلل او ورته وې ويل: « موږ د ښايسته بيرغ لرونکي هيواد څخه راغلي څو معززه کسان يو چي د خپلو کورونو څخه شړل سوي يو. که ته راسره مرسته وکړې نو موږ به دغه هيواد ونيسو او بيرغ به يې تا ته درکړو. په بدل کي به ته موږ دېبان او زموږ راتلونکي نسلونه د دغه هيواد مشران کوې.»

باچا د دېبانو څخه پوښتنه وکړه: « تاسو څنګه کولای سئ چي زما سره مرسته وکړی. تاسو خو په خپله ذليل سوي او شړل سوي کسان ياست؟» د دېبانو مشر چي نوم يې کش کاذبک دېب ؤ و باچا ته وويل: « اعلحضرته! موږ بعضي داسي قوتونه لرو چي د هغه په مرسته موږ په آساني سره ښايسته بيرغ لرونکی هيواد نيولای سو. خو د هغه لپاره موږ ستا مرستي ته اړتيا لرو.» باچا پوښتنه وکړه، څه ډول قوتونه لرئ؟ کش کاذبک دېب ورته وويل: « زه يوه جادويي خولۍ لرم. که يې چپه کښېږدم ښاپېری خوره کېږم او ښاپېري خورم او که يې سيده کښېږدم نو پخپله په شکل ښاپېری کېږم او د هر چا راباندي مينه راځي او خپل آل او اولاد راسپاري. زه يوه جادويي چپنه هم لرم چي جادويي جيبونه لري. دغه جيبونه هيڅکله هم نه ډکيږي. د خولۍ او چپنې تر څنګ دوې جادويي سورناوي هم لرم. که يوه سورنا وږغوم نو خلک ژړولای سم او که بله سورنا و ږغوم نو خلک خندولای سم.»

بن بن بازار باچا د کش کاذبک څخه وپوښتل: « ستا سره راغلي دغه نور دېبان څه ډول جادويي قوتونه لري.» کش کاذب یوه لويه قهقه وکړه او وې ويل: « د دوی ټولو اصلي قوت پدې کي دی چي هر يو يې ماته جلا جلا او بيا ټوله په ګډه راته غله دي. که دوی وغواړي نو ما ځای پر ځای وژلای او يا هم ژوندی خوړلای سي. خو زه د دوی پکار يم ولي چي زما د دؤ مخونو، زما د جېبونو او زما د سورناؤ څخه ورته ګټه رسيږي. بله خبره دا چي که ما څوک مړ هم کړي نو بيا زما خولۍ، چپنه او سورناوي بل چا ته ګټه نسي رسولای. که نه نو زما تر څنګ ولاړ دغه معززه دېب به زه يو وخت لا خوړلی وای. د ده نوم سږمه دين دېب دی او په څو څو واري يې د دېبانو د بدشکلۍ په مسابقو کي لومړی مقام ګټلی دی. خو د ده اصلي جادو د ده په بدشکلي کي نه بلکه د ده په ښاپېری خورتوب کي دی. د ده سږمې ښاپېری خورې دي. په هره سږمه يې په زرګونو ښاپېران کش کړي او وژلي دي. د ده تر څنګ دغه نور معززه دېبان چي راسره دي بعضو يې په نفاق اچولو کي لوړي زدکړي کړي دي او بعضو يې د ښاپېرانو د وينو څخه د سرو زرو د جوړولو فورمولې جوړي کړي دي.

باچا چي کله د کش کاذبک څخه د ورغلو دېبانو د مهارتونو په هکله واورېدل نو يې د ښايسته بيرغ د ژر تر ژره تر لاسه کولو لپاره په سينه کي زړه په ټوپونو سو. باچا امر وکړی چي د هيواد ټول لښکر دي د ښاپيرانو پر وطن د بريد لپاره چمتو والی ونيسي.

د نکل کار دی چي د بن بن بازار لښکري د ښاپيرانو په خاوره ورننوتلې او هلته يې د کش کاذبک د دېبانو په مرسته ډېر ځايونه ونيول. هر ځای چي به ونيول سو هلته به د کش کاذبک دېبانو د ښاپيرانو د وينو څخه د سروزرو د جوړولو فابريکې جوړي کړې. بن بن بازار چي هر څه عسکر او هر څه پيسې د ښاپېرانو و هيواد ته لېږدولې هغه د کش کاذبک په چپنه کي ډوبېدلې او ورکېدلې. د ښاپیرانو د قتلولو د فابريکو له لاري توليدېدونکي سره زر هم د کش کاذبک او د هغه د دېبانو په جيبونو کي ورکېدل.

بن بن بازار چي ډېر زوړ سوی ؤ او د لسيزو راهيسي يې خپل د هيواد ټولې شتمنۍ د ښاپيرانو د هيواد پر جګړه مصرف کړي وې د ښايسته بيرغ په ارمان مړ سو. د بن بن بازار په هيواد کي د ښاپېرانو سره د جګړې له کبله دومره نيستي راغلې وه چي بن بن بازار بېله کفنه ښخ کړل سو. د بن بن بازار زوی چي ورته د بن بن بازار دويم خطاب کېدی د هيواد باچا سو. دغه نوي باچا کش کاذبک ور وغوښتی او ځندي ويې پوښتل: «زما د پلار ارمان به څه وخت پوره کيږي؟» کش کاذبک چي پخپله زوړ سوی ؤ خپله خولۍ يې رسته کړه او وې ويل: «اعلحضرته، درته زېری درکوم چي موږ به ډېر ژر د ښکلي بيرغ لرونکي هيواد بيرغ تاته در حواله کړو. د دغه زيري په خوښي به زما زوی اوس تاسو ته سورنا وږغوي.»

د نکل پېل!
__________

د ماشومانو د منظوم او منثور نکلونو وېبپاڼه
www.kochnai.com

د کوچنی ټکی کام د نکلونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2ppNEpJ

د احمدولي اڅکزي د نظمونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2h9CRwc

د ماشومانو له پاره د نظمونو ليسټ او لينکونه
http://bit.ly/2tfIG1u

د قاموسونه ټکی کام ټول اعلانونه
http://bit.ly/2fZf7dO

د تکراري سوالونو جوابونه
FAQ http://bit.ly/1IZm3uV

د قاموسونه ټکی کام څخه د کار اخيستلو ويډيو
http://bit.ly/2gXsf0v۲۴

وړيا پښتو قاموسونه د اندرويد موبايل له پاره
http://bit.ly/1IFKLAw

د آی فون لپاره هم د پښتو قاموسونو اېپ خپور سو
http://bit.ly/1T2nC0U

«جادو ته ورته» د پښتو قاموسونو پروګرام آنلاين سو
http://bit.ly/2dUVS3U

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
د کاپي کولو په صورت کي د دغه ليکنې اصلي لينک او د ليکوال نوم يادول ضروري دي.
Legal Note حقوقي يادونه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

د عصمت څاروان د ژورنالستي قاموس آنلاين سو

د قاموسونه ټکی کام په استازيتوب ټولو افغان ژورنالست ورونو او د انگليسي ژبي لېوالانو ته زېری ورکوم چي موږ د ځوان ليکوال او تکړه ژورنالست ښاغلي عصمت څاروان انگليسي پښتو ژورنالستي قاموس پر ليکه يا آنلاين کړی. دغه قاموس چي د کتاب په بڼه د خپرونې وياړ يې د دانش خپرندويه ټولنې په برخه دی د ښاغلي عصمت څاروان لخوا ورباندي په کلنو کلنو کار سوی دی.

Loading...
Loading...